۱۵سپتامبر ۲۰۲۵ - بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ (T2D) با خطر بسیار بالاتری برای ابتلا به بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال شدید متابولیک(MASLD) و پیامدهای شدید نامطلوب کبدی (MALO) مواجه هستند. با این حال، طبق یک مطالعه بزرگ آینده نگر که در نشریه BMJ Open Diabetes Research & Care منتشر شده است، این خطر زمانی که چندین عامل سبک زندگی و بالینی به طور هم زمان کنترل شوند، می تواند به طور قابل توجهی کاهش یابد.
این مطالعه به رهبری دکتر ونفی شیا از بخش جراحی پستان و تیروئید دانشگاه علوم و فناوری Huazhong، دانشکده پزشکی Tongji، بیمارستانTongji در ووهان، چین، و همکارانش انجام شده و نقش مدیریت چند عاملی عوامل خطر را در تغییر پیامدهای بیماری کبدی در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ بررسی کرده است.
پژوهشگران دریافتند بیمارانی که کنترل بهتری بر ترکیبی از عوامل خطر داشتند -از جمله رژیم غذایی، سیگار کشیدن، مصرف الکل، فعالیت بدنی، رفتارهای کم تحرک، شاخص توده بدنی (BMI)، هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c)، فشار خون و کلسترولLDL - به طور پیوسته با خطر به مراتب کمتری برای ابتلا به عوارض شدید کبدی مواجه بودند.
تحلیل این مطالعه شامل ۳۰۷۶۸۸شرکت کننده از پایگاه داده UK Biobank بود که به طور میانگین به مدت ۱۲.۵سال پیگیری شدند. یافته های اصلی عبارت بودند از:
· در طول مطالعه، ۵۱۹ شرکت کننده مبتلا به دیابت (۳.۹ درصد) و ۲۷۱۸ فرد بدون دیابت (۰.۹ درصد) به MASLD شدید مبتلا شدند.
· افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ تقریباً چهار برابر بیشتر از افراد بدون دیابت در معرض خطر MASLD شدید بودند (نسبت خطر: ۳.۹۳).
· این خطر اضافه به طور پیوسته با افزایش تعداد عوامل خطر کنترل شده، کاهش یافت.
· شرکت کنندگانی که تنها صفر تا دو عامل خطر را کنترل کرده بودند، ۵.۴ برابر بیشتر در معرض خطر بودند، در حالی که کسانی که هفت تا نه عامل را کنترل کرده بودند، خطر اضافی آن ها به ۲.۶ برابر کاهش یافته بود.
· الگوی مشابهی برای پیامدهای شدید نامطلوب کبدی (MALO) مشاهده شد که اثر محافظتی کنترل چندعاملی را برجسته می کند.
این یافته ها ارزش مراقبت جامع در مدیریت دیابت را نشان می دهند. به جای تمرکز بر پارامترهای جداگانه مانند قند خون یا کلسترول، هدف گیری طیف وسیع تری از عوامل قابل تغییر می تواند به طور قابل‌توجهی عوارض مرتبط با کبد را کاهش دهد. نویسندگان گزارش دادند: «بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲که تعداد بیشتری از عوامل خطر را در محدوده های هدف کنترل کرده بودند، به طور پیوسته با کاهش خطر اضافیMASLD شدید و MALO مواجه بودند»، که نشان می دهد مداخلات سبک زندگی و بالینی جامع می تواند منافع بلندمدت معناداری به همراه داشته باشد.
این مطالعه به ویژه به دلیل حجم نمونه بزرگ و پیگیری بلندمدت آن قابل توجه است و شواهد محکمی برای نقش کنترل چندعاملی ارائه می دهد. با این حال، پژوهشگران چندین محدودیت را نیز پذیرفتند، از جمله اتکا به داده های سبک زندگی خودگزارشی، نبود به روزرسانی های طولی درباره تغییرات عوامل خطر، و غالب بودن جمعیت سفیدپوست در پایگاه دادهUK Biobank که ممکن است قابلیت تعمیم یافته ها به گروه های قومی دیگر را محدود کند. همچنین، به عنوان یک مطالعه ی مشاهده ای، نتایج نمی توانند به طور قطعی رابطه علت و معلولی را اثبات کنند.
با وجود این محدودیت ها، یافته ها از ادغام مدیریت چندعاملی عوامل خطر در دستورالعمل های مراقبت از دیابت حمایت می کنند. آن ها نشان می دهند که مداخلات ساختارمند که چندین پارامتر سبک زندگی و بالینی را هدف قرار می دهند، می توانند نقش حیاتی در کاهش بار بیماری های کبدی مرتبط با دیابت ایفا کنند.
نویسندگان نتیجه گیری کردند که «بر اساس یافته های ما، اگرچه بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ همچنان در معرض خطر بالای عوارض شدید کبدی هستند، مدیریت جامع رفتارهای سلامت و شاخص های بالینی مختلف می تواند این خطر را به طور معناداری کاهش دهد. این شواهد از تغییر رویکرد به سمت استراتژی های مراقبت جامع تر از دیابت حمایت می کند که اولویت را به کنترل چندوجهی عوامل خطر برای بهبود پیامدهای بلند مدت می دهند».
منبع: